Zes nieuwe projecten van start voor wetenschappers rondom internationale ruimtemissies

Ruimteonderzoek is teamwork. Het NSO heeft, in samenwerking met NWO, deze week zes nieuwe projecten gefinancierd die samenwerking bevorderen tussen Nederlandse onderzoekers die aan internationale ruimtemissies werken.
Deze projecten helpen wetenschappers om hun leidende rol in internationale ruimtemissies te versterken en om kennisnetwerken in de ruimtevaart verder uit te bouwen. Hiermee verstevigt Nederland zijn positie in internationaal ruimteonderzoek, op het gebied van aardobservatie, planeetonderzoek en astronomie.

Sterke onderzoekers en sterke netwerken
Sinds 2022 is de kennisnetwerkenregeling vernieuwd om goed aan te blijven sluiten bij de behoeften van de Nederlandse ruimtevaartsector. In 2025 bestond het programma uit twee onderdelen:

• Met ‘PI-ondersteuning’ ontvangen onderzoekers die een leidende rol (Principal Investigator (PI), of vergelijkbaar) hebben bij internationale ruimtemissies financiering om die rol beter te vervullen én hun kennis breder binnen Nederland te delen.
• Het programma ‘Versterken kennissamenwerking’ ondersteunt bestaande kennisnetwerken bij het voortzetten en vernieuwen van hun samenwerking. De financiering is bedoeld voor gezamenlijke onderzoeksprojecten en netwerkactiviteiten die onderzoekers met elkaar verbonden houden.

Toegekende PI-projecten

Drie projecten ontvangen financiering binnen de PI-ondersteuning. De Nederlandse PI’s zijn betrokken bij missies binnen de ESA aardobservatie- en science programma’s. De financiering helpt wetenschappers bij het succesvol uitvoeren van hun PI-rol, en is ook expliciet bedoeld om wetenschappers buiten de eigen groep te laten profiteren van de kennis en ervaring met hun ruimtemissie.

• Harmony – P. Lopez Dekker (TU Delft)
  Lopez Dekker is de wetenschappelijke lead van ESA’s Earth Explorer-missie Harmony. De focus van dit project ligt op het uitbreiden van Nederlands onderzoek naar ijs- en poolgebieden, door nieuwe samenwerkingen op te bouwen en zo de impact van Harmony verder te vergroten.
• PRIDE op JUICE – G. Cimò (JIVE, TU Delft)
  Dit project ondersteunt de Nederlandse PI-rol van Cimò binnen het PRIDE-experiment van ESA’s JUICE-missie, die onderzoek gaat doen naar Jupiter en zijn manen. De financiering wordt gebruikt om essentiële algoritmes en software open-source te ontwikkelen, en zo ook de bredere Nederlandse wetenschappelijke gemeenschap te bereiken.
• NewAthena – A. Simionescu (SRON)
  Simionescu is co-PI voor een van instrumenten voor de NewAthena missie, een toekomstige röntgentelescoop. Met de projectfinanciering gaat zij meerdere netwerkdagen organiseren en een wetenschappelijke gebruiks-community opzetten om het gebruik van NewAthena in Nederland te bevorderen.

Toegekende kennisnetwerk-projecten

Daarnaast ontvangen drie bestaande kennisnetwerken steun om hun samenwerking voort te zetten en te vernieuwen. Zo blijft belangrijke expertise behouden voor toekomstige ruimtemissies.

• Metasurfaces voor het in beeld brengen van exoplaneten
  Dit kennisnetwerk zal zich richten op de ontwikkeling van materialen voor gebruik in coronagrafen voor de waarneming van exoplaneten, en het organiseren van netwerkactiviteiten. Hiermee positioneert Nederland zich om een bijdrage te leveren aan de toekomstig NASA missie ‘Habitable World Observatory’.
• Gedistribueerde radarsystemen en toepassingen
  Dit kennisnetwerk gaat bijdragen aan de ontwikkeling van kleine satelliet-radar-instrumenten voor toepassingen op het gebied van oceaanstromingen, landgebruik, gewasmonitoring, landhoogtes, gletsjer monitoring en schip-detectie.
• Interferometrie in de ruimte
  Dit kennisnetwerk brengt Nederlandse expertise samen om technologieën te ontwikkelen voor ruimtetelescopen die bestaan uit losse minisatellieten. Zulke gedistribueerde instrumenten kunnen worden ingezet voor het observeren van het heelal in lange golflengtes wat met een enkele satelliet niet goed kan. De onderzochte technologieën kunnen ook toepasbaar zijn voor constellaties van bijvoorbeeld aardobservatiesatellieten.

Investeren in de toekomst van ruimtevaart
Het wetenschappelijk programma maakt deel uit van het Nederlandse ruimtevaartbeleid en wordt gefinancierd door het ministerie van OCW. Met deze toekenningen investeert Nederland gericht in toponderzoek, samenwerking en de volgende generatie ruimtemissies.

Visualisatie van de NewAthena telescoop ©ESA