Oogstvoorspelling (beleid)

In 1988 begon de Europese Commissie met het MARS project "Monitoring Agriculture through Remote Sensing" met als doel de opkomende aardobservatie-technieken in te zetten voor onafhankelijke en tijdige informatie over gewasopbrengsten in Europa. Gedurende de jaren is dit uitgegroeid tot een dienst waarin satellieten een belangrijke rol spelen.

Sinds 1993 verzorgt het MARS project ook technische ondersteuning bij de uitvoering van de nieuwe landbouwpolitiek (bekend als de 'MacSharry' hervormingen) waarbij GIS, remote sensing en satellietnavigatie een belangrijke rol spelen.

Het MARS project maakt sinds 1994 maandelijkse opbrengstverwachtingen voor de belangrijkste veldgewassen in de EU (granen, aardappelen, bieten etc.). Deze oogstvoorspellingen worden gemaakt met behulp van het gewasgroeimodel WOFOST, dat al sinds de '80 jaren succesvol toegepast is in VN-verband voor een vroegtijdige waarschuwing van voedselschaarste (ARTEMIS project; GIEWS project). Het model wordt gevoed met o.a. satellietinformatie voor weer en groeiseizoen indicatoren. Immers, het weer gedurende het groeiseizoen (temperatuur, zonneschijn en neerslag) en het tijdstip van zaaien of poten zijn sleutel indicatoren voor de eindoogst. Alterra (Wageningen UR), MeteoConsult en het Belgische VITO zijn al jaren betrokken bij de ontwikkeling van dit systeem. Oogstvoorspellingen worden inmiddels geleverd voor een gebied van Marokko tot de Oeral en vormt een belangrijk informatiesysteem voor beleidsmakers en -uitvoerders in Brussel.

Bovenstaande figuur illustreert het relatieve verschil tussen de toestand tijdens de periode 21-31 juli 2010 en de gemiddelde vegetatie- en gewasgroei in deze periode van het jaar [VITO]

De aanhoudende droogte en hitte in juni en juli 2010 veroorzaken een abnormaal lage vegetatie- en landbouwproductiviteit in grote delen van Zuidwest-Rusland. Verwacht wordt dat de graanoogst zo’n 30% lager zou kunnen uitvallen dan normaal, waardoor Rusland tijdelijk geen graan meer kan exporteren. Ook grote delen van Noord en West-Europa zijn duidelijk getroffen door het warme en droge zomerweer. Deze informatie is afgeleid van beelden opgenomen door de VEGETATION-sensor aan boord van de SPOT-satelliet, door het beeldverwerkingscentrum van VITO, in samenwerking met BELSPO en het MARS-project.

Voorbeeld van een gesimuleerd resultaat van het MARS systeem. Zoals blijkt, is het een regionaal systeem en geen perceelsgericht systeem 

De hervormingen van de landbouwpolitiek vereisten de registratie van alle percelen waar een boer subsidie voor aanvraagt. Dit betekende een grootschalige inzet van GIS. Aardobservatie werd ingezet enerzijds als referentie materiaal voor de boer om zijn eigen percelen te herkennen. Anderzijds wordt het gebruikt voor de controle op de juistheid en rechtmatigheid van de individuele dossiers van subsidieaanvragen.

Het MARS project levert de Europese Commissie (DG-AGRI) en de lidstaten ondersteuning bij de opzet in implementatie van al deze systemen.

Het MARSOP project (www.marsop.info) is sinds 2000 operationeel en levert de basis voor de officiële oogstvoorspellingen door de Europese Commissie voor Europa en voor het monitoren van gewasgroei en droogte over de rest van de wereld. Op basis hiervan wordt onder andere het MARS bulletin gemaakt door het Joint Research Centre (JRC) van de Europese Commissie (Ispra, Italie), zie MARS Bulletins for Europe. MARSOP wordt uitgevoerd door een internationaal consortium waarvan Alterra, MeteoConsult en VITO (B) de belangrijkste partners zijn. Daarnaast zijn er ook andere bedrijven en instituten in Nederland actief op het gebied van oogstvoorspellingen zoals EARS, Waterwatch, BasFood, ITC en Hoefsloot.