Palmolie en boskap
Volgens Wetlands International en het Nederlandse remote sensing instituut SarVision opgezet vanuit de Wageningen Universiteit breiden de palmolieplantages enorm uit in de Maleisische staat Sarawak op het eiland Borneo. Tenzij deze trend de halt wordt toegeroepen, zal er aan het eind van dit decennium niks overblijven van deze bossen. Daarvoor waarschuwde natuurbeschermingsorganisatie Wetlands International dinsdag.
“Nu de bedrijven het waardevolle hout in de bossen hebben gekapt, beginnen ze in de palmoliesector. Hiermee voltooien ze de totale vernietiging van veenbossen in Sarawak”, aldus een woordvoerder van de organisatie. In de afgelopen vijf jaar verdween al 33 procent van het veenbos in de Maleisische regio. Zeker 65 procent van de kap was bedoeld om plaats te maken voor palmolieplantages.
Wereldwijd worden miljoenen tonnen palmolie geproduceerd, waarvan bijna de helft in Maleisië. Van alle palmolie wordt 5 procent in of via ons land verwerkt of geëxporteerd. Palmolie wordt verwerkt in veel spullen die in de supermarkt liggen, bijvoorbeeld in biscuits, lippenstift, zeep en biobrandstof. Veel Nederlandse bedrijven hebben inmiddels besloten alleen nog duurzame palmolie te gebruiken in de hoop de schadelijke gevolgen van de productie te verminderen. Maar volgens Wetlands International sluiten die afspraken het kappen van veenbossen niet uit. Daarom zou er een totaalverbod moeten komen op het gebruik van palmolie die ten koste van oerwoud is geproduceerd.
Onderzoek
Het beeld dat Maleisië schetst over de kap van bossen voor palmolie is volgens Wetlands International veel te positief. Het onderzoeksrapport zegt dat officiële getallen van de Maleisische overheid aangeven dat slechts 8 tot 13 procent van de palmolieplantages in Maleisië op veenbodems staan, met 20 procent in Sarawak. Het onderzoek van Wetlands International en Sarvision spreken, op basis van satellietbeelden (Landsat-5 en -7, PALSAR-instrument op de ALOS satelliet) gecombineerd met bestaande data en veldonderzoeken, deze getallen tegen. In heel Maleisië staat volgens een studie van de organisatie 20 procent van de plantages op gedraineerde veenlanden; in Sarawak is dat zelfs 44 procent. Voor nieuwe plantages is dit perecentage nog hoger. Die cijfers zijn alarmerender dan tot nog toe aangegeven, aldus de natuurbeschermers.
De situatie in een deel van Sarawak (140x170km) in 2005 (boven) en 2010 (onder). Groen is bos, beige is landbouwgrond of bewoond gebied en rood is ontbost terrein. [Sarvision]
Dieren en klimaat
In de bossen van Maleisië leeft een aantal unieke diersoorten die door de boskap tevens worden bedreigd. Onder meer de Borneodwergolifant, de Borneose nevelpanter, de Maleisische tapir en de Sumatraanse neushoorn kampen met verlies van hun leefgebied. Het veengebied droogt door de ontbossing op, waardoor ook vissen en andere dieren die in het water leven in de problemen komen.
Het kappen van de bossen in het veengebied heeft ook veel gevolgen voor de opwarming van de aarde. Venen houden enorme hoeveelheden koolstofdioxide (CO2) vast. Drogen deze gebieden op, dan komt dit broeikasgas massaal vrij. Ontbossing van veenbossen is verantwoordelijk voor ongeveer 10 procent van de door de mens uitgestoten broeikasgassen. Het behoud van veengebieden kan volgens Wetlands International bijdragen aan een oplossing van de klimaatproblemen.
[Bron: Wetlands International]
Een Google Earth file is hier beschikbaar:
http://earth.sarvision.nl/Sarawak_forest_change_2005-2010.kmz
Zie ook een voorbeeldanimatie van jaarlijkse veranderingskaarten in GoogleEarth van ontbossing op Sumatra in de periode 2000-2009, gebaseerd op SPOT Vegetation data en ontwikkeld door SarVision.
