Waarom is het Satellietdataportaal opgericht?
De komende jaren lanceert het Europese ruimtevaartagentschap ESA in opdracht van de Europese Commissie enkele satellietmissies, de Sentinels, die gratis satellietdata zullen verstrekken. De gegevens kunnen gebruikt worden in tal van toepassingen, zoals precisielandbouw, bodemdeformaties, algenmonitoring, etc. De Nederlandse overheid heeft geld ter beschikking gesteld om soortgelijke data nu al centraal in te kopen. Op deze wijze kunnen allerlei nationale beleidsvraagstukken op een efficiëntere wijze opgelost worden. Ook buiten deze vraagstukken zijn er tal van gebruikers (bijv. de landbouwbedrijven) die baat hebben bij informatie uit deze data. Daarnaast biedt het de ruimte aan tal van 'value adding'-bedrijven (nieuw en bestaand) en kennisinstellingen om applicaties te bouwen met de beschikbaar gekomen data. Deze applicaties zullen niet alleen innovaties in Nederland teweegbrengen, maar helpen ook de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven en kennisinstellingen in het buitenland te verbeteren.
Wie betaalt voor het portaal en hoeveel?
Eén van de grote toepassingen die mogelijk gemaakt wordt door de Sentinel-missies is de precisielandbouw. Met behulp van satellietdata kan de boer precies zien hoe nat of droog zijn land is. Ook kunnen op basis van de satellietdata advies worden gegeven over de mate van bemesting of het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Op deze wijze kan het gebruik van satellieten niet alleen de kosten reduceren voor de boeren, maar vermindert het ook de milieubelasting vanuit de agrarische sector. Reden genoeg voor het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie om dergelijke data in te kopen en via het Satellietdataportaal te ontsluiten. In oktober 2011 heeft Minister Verhagen 4 miljoen euro ter beschikking gesteld voor deze data. Het Netherlands Space Office (NSO) heeft het Satellietdataportaal opgericht en heeft namens het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (ELenI) deze data ingekocht en ontsloten.
Wat voor data is nu beschikbaar in het portaal?
Het portaal ontsluit satellietdata van Nederland. In eerste instantie is er data ingekocht die benodigd is voor de wensen vanuit de precisielandbouw en aansluit op de toekomstige GMES Sentinel-missies. Het gaat dan om zowel multispectrale data, als radardata. Multispectrale data kan gebruikt worden voor ondermeer vegetatie-indexen, gewasclassificatie en gewasgroei. Radardata kan gebruikt worden voor het monitoren van gewasgroei en bodemvocht. Het grote voordeel van radardata is dat deze data dag en nacht, ongeacht de weersomstandigheden, bruikbare data oplevert. Meer informatie over de data is te vinden onder 'Beschikbare data'.
Op de pagina 'Voorbeelddata' kunt u (na acceptatie van de licentievoorwaarden) een aantal voorbeeld datasets downloaden voor evaluatiedoeleinden.
Waarom is er niet gekozen voor betere data? Er is nu zelfs data met 50 centimeter resolutie beschikbaar!
Zoals hierboven vermeld, bereidt het Satellietdataportaal Nederlandse partijen voor op de komst van de Sentinel-missies. Er is dan ook gekozen om soortgelijke data nu al nationaal in te kopen. Indien we nu beelden met een hogere resolutie zouden inkopen, dan ontstaat er een probleem wanneer de overheid zich na een paar jaar terugtrekt. Daarnaast zijn er tal van toepassingen te noemen die niet de (duurdere) hogere resolutie data nodig hebben. Een uitzondering hierop vormt de 2-meter resolutie data, die iedere 3 maanden ter beschikking komt. Deze data wordt al opgenomen door de Formosat-2 satelliet, die het Nederlandse grondgebied iedere 9 dagen met 8-meter resolutie opneemt. Het maakt echter geen onderdeel uit van de toekomstige Sentinel-data, zie 'Beschikbare data'.
Komen er nog nieuwe data beschikbaar?
Per 1 maart 2012 zijn de satellietdata beschikbaar, die voor o.m. de precisielandbouw van belang zijn. De komende tijd zal het NSO zoveel mogelijk gratis data, die nu op diverse plaatsen ontsloten is, via het Satellietdataportaal ontsluiten. Daarnaast zal het NSO in gesprek gaan met potentiële andere overheidsfinanciers om te kijken of buiten de precisielandbouw ook andere positieve business cases te maken zijn die resulteren in een centrale inkoop door de overheid.
Wie bepaalt de koers van het Satellietdataportaal?
Het Netherlands Space Office heeft het portaal opgericht en voert de dagelijkse werkzaamheden uit. Zij doet dit in nauw contact met zowel de opdrachtgever (Ministerie ELenI), als het bedrijfsleven ('Value adding'-bedrijven), de wetenschap en de eindgebruikers, veelal vertegenwoordigd door overkoepelende (branch-)organisaties.
Wanneer eindigt het Satellietdataportaal?
In principe koopt de Nederlandse overheid data in voor de periode van 1 maart 2012 tot 1 maart 2015. Na deze tijd zijn de Sentinel-missies operationeel, waardoor dergelijke data via het Europese GMES-programma gratis en vrij toegankelijk beschikbaar komen. Aan het eind van deze periode (2014-2015) zal nagedacht moeten worden over een mogelijke (publiek-)private voortzetting van het portaal.
Mag iedereen de data downloaden?
In principe mogen alle Nederlandse rechtspersonen de data gratis downloaden en hier producten mee ontwikkelen. De data bestaan uit ruwe satellietbeelden, waar wel de nodige voorverwerking en bewerking voor nodig is om deze data tot bruikbare informatie te maken. Mocht u de ruwe data willen downloaden, dan kunt u bij het NSO een account aanvragen. Dit kan via het registratieformulier.
Wat is een 'ruw' satellietbeeld?
Een ruw beeld is een satellietbeeld, dat nog niet alle stappen in de voorverwerking heeft doorlopen. Hierbij valt te denken aan radiometrische correcties, geometrische correcties en orthorectificatie. Meer informatie hierover is te vinden onder 'Uitleg data'.
Welke stappen van dataverwerking zijn er te onderscheiden?
Na de correcties in de voorverwerking (radiometrische correctie, geometrische correctie en orthorectificatie) vindt doorgaans nog beeldverbetering (o.a. filtering, contrastvergroting) plaats, waarna de beelden vervolgens aan elkaar worden geplakt. In deze stap van datafusie worden abrupte overgangen tussen beelden zoveel mogelijk weggewerkt. De laatste stap om te komen tot informatie wordt 'value adding' genoemd. Hierbij worden doorgaans meerdere datasets / beelden gecombineerd om zo informatie over een gebied in te winnen. Meer informatie over de verschillende stappen binnen de dataverwerking is te vinden onder 'Uitleg data'. Onder 'Product Levels' is te vinden welke verwerkingsstappen zijn uitgevoerd bij elke satelliet.
Waarom is er voor gekozen om wél radiometrische en geometrische correcties uit te voeren, maar géén orthorectificaties?
Bij orthorectificatie wordt gebruik gemaakt van een digitaal hoogtemodel om de pixels loodrecht op een vlak te projecteren. Hiervoor zijn verschillende modellen en methoden beschikbaar. Iedereen is vrij om eigen modellen en methoden te gebruiken. Verschillende Nederlandse bedrijven zijn in staat om een dergelijke orthorectificatie uit te voeren. Zie hiervoor de lijst van bedrijven op 'Space Directory' of neem contact op met het NSO.
Ik wil niet zelf de verwerking doen, maar heb wel een informatiebehoefte. Wat moet ik doen?
Indien u zelf niet de kennis heeft om aan beeldverwerking te doen, dan kunt u in de Space Directory bedrijven en kennisinstellingen vinden, die deze kennis wel hebben. Zij kunnen u helpen om de gewenste informatie uit de aangeboden ruwe data te halen.
Hoe kan ik de data downloaden?
Na het registreren, kunt u via de 'Beschikbare data' inloggen op DataDoors voor de multispectrale data, of op één van de FTP-servers voor de radardata. Hier kunt u ook handleidingen vinden met uitleg over het downloaden van de data.
Kan ik data op DVD bestellen?
Nee, dat kan helaas niet. De satellietdata wordt uitsluitend online via FTP geleverd.
Wat is er allemaal mogelijk met deze data?
Een overzicht van de toepassingen is te vinden onder 'Toepassingen'.
Wat is een panchromatisch beeld?
Panchromatisch betekent letterlijk alle kleuren. Een panchromatisch beeld geeft binnen een breed spectrum van golflengtes de energiewaarden weer als een spectrale band in zwart-wit. Meer informatie is te vinden onder 'Panchromatisch'.
Wat is een multispectraal beeld?
Een multispectraal beeld bestaat uit een gelijktijdige opname van meerdere spectrale banden in verschillende bandbreedtes van het elctromagnetisch spectrum . De Formosat-2 multispectrale satellietdata bevat bijvoorbeeld opnames in vier verschillende spectrale banden in de kleuren/golflengtes blauw, groen, rood en nabij-infrarood. Meer informatie is te vinden onder 'Multispectraal- en hyperspectraal'.
Mijn vraag staat hier niet bij. Wat nu?
Indien uw vraag onvoldoende beantwoord is, neem dan contact op met het NSO. Vanuit het NSO zal men zo goed en snel mogelijk uw vraag beantwoorden.