De Raman/LIBS spectrometer was het Nederlandse voorstel voor een instrument op de Marslander van het Exomars-project van ESA. Het instrument werd ontworpen door TNO met steun van het NSO. Uiteindelijk werd Raman/LIBS, na een flinke descope van het Marsproject, niet door ESA geselecteerd voor de reis naar de rode planeet. Maar ondernemers hebben belangstelling voor aardse toepassingen van de technologie en voeren nu haalbaarheidsstudies uit.
TNO evenement 'Technologie zoekt OndernemerDit voorjaar presenteerde TNO tijdens de bijeenkomst “Technologie zoekt Ondernemer” 20 innovatieve productideeën aan zo’n 450 ondernemers. In het kader van het Small Business Innovation Research Programme (SBIR) van TNO kunnen bedrijven deze ideeën verder ontwikkelenvoor de markt, met ondersteuning van TNO, zowel technologisch als financieel.
Eén van de productideeën betrof het gebruik van een gecombineerde Raman/LIBS-spectrometer voor het opsporen van zeldzame delfstoffen. Deze spectrometer was oorspronkelijk bedoeld voor de ESA Exomars-missie, gericht op het nauwkeurig karakteriseren van het Mars-oppervlak. Zowel de Raman- als de LIBS-techniek gebruiken een laser om de samenstelling van stoffen te meten. Raman doet dat op het niveau van moleculen, LIBS op het niveau van elementen. Ze worden normaal gesproken los van elkaar gebruikt, maar voor de Exomars-missie heeft TNO ze gecombineerd in één compact instrument om ruimte te winnen en gewicht te besparen.
Het Raman Libs instrument, zoals ontworpen voor Mars (beeld: TNO)Aardse toepassingen
Inmiddels is duidelijk geworden dat het instrument uiteindelijk niet door ESA geselecteerd is voor de missie naar Mars. Gelukkig biedt de technologie ook goede toepassingsmogelijkheden op aarde, o.a. voor het detecteren van zeldzame delfstoffen, voor forensisch onderzoek of voor de controle van medicijnen. Om die reden besloot TNO de Raman/LIBS-technologie aan te bieden in het SBIR-programma.
Voor het idee bestond bij de aanwezige ondernemers veel belangstelling. Zoveel zelfs dat nu door twee verschillende bedrijven een haalbaarheidsstudie zal worden uitgevoerd. Eén studie naar de mogelijkheden om met Raman/LIBS zeldzame delfstoffen te detecteren en één studie naar de mogelijkheid om medicijngebruik te controleren.
Vervolg
Deze haalbaarheidsstudies worden in de komende maanden uitgevoerd en moeten eind oktober zijn afgerond. Op basis van de haalbaarheidsstudies en de rapportages daarover wordt uiterlijk in december besloten welke ondernemers kansrijk zijn en welke productideeën verder worden ontwikkeld.
