HIFI is het grootste en meest geavanceerde instrument dat ooit door Nederland werd gebouwd. Het bevindt zich in het hart van de Herschel ruimtetelescoop, de grootste telescoop die ooit gelanceerd werd. Herschel werpt een heel nieuw licht op het heelal en ziet dingen die nooit eerder gezien zijn.
Herschel on top of the Ariane 5 - credit: ESAHerschel onderzoekt uiteenlopende aspecten in het heelal. Van energieproductie in het hart van sterrenstelsels tot de vorming van sterren en sterrenstelsels. En de processen in het gas en stof dat zich in de vrije ruimte bevindt. Het Heterodyne Instrument for the Far Infrared (HIFI) is één van drie instrumenten aan boord van Herschel. Het bevindt zich precies in het brandpunt van de enorme spiegel en is het meest geavanceerde instrument dat ooit door Nederland werd gebouwd. HIFI is een heel nauwkeurige spectrometer. Het instrument verzamelt informatie over de chemische samenstelling, beweging en fysieke omgeving van infraroodbronnen. Hiermee kunnen veel sleutelvragen in de moderne astrofysica worden beantwoord. Met duizenden waarnemingen in het submillimeter golflengtegebied werpt HIFI voor het eerst licht op:
- stervormingsgebieden met protoplanetaire schijven rond nieuwe sterren
- de gasstaart en complexe organische moleculen in de atmosfeer van kometen
- waterkolommen in de gasreuzen van ons zonnestelsel en Mars
- ver afgelegen, mogelijk zelfs de allereerste sterrenstelsels.
Nederland en Herschel
The inner workings of HIFI - credit: SRONNederland leidde de ontwikkeling van HIFI en leverde cruciale bijdragen aan het ontwerp. Zonder die bijdragen zou de Herschel-missie niet mogelijk zijn geweest.
- Dutch Space bouwde zonnepanelen en het navigatiesysteem
- Satellite Services leverde het systeem dat gegevens doorgeeft
- TNO droeg bij met een innovatief optisch ontwerp
- Mecon Engineering was verantwoordelijk voor het mechanisch ontwerp. Dit leidde tot een extreem hoge stijfheid-massa ratio
- De TU Delft ontwikkelde ultragevoelige nanosensoren die HIFI’s nauwkeurigheid verbeteren
- SRON was verantwoordelijk voor het algehele ontwerp van HIFI. Dus ook voor de integratie van alle verschillende onderdelen tot een instrument dat voldoet aan de strengste normen
- Wetenschappers van SRON leiden nu het gebruik en de analyse van gegevens die HIFI in de ruimte verzamelt.
