TROPOMI is een Nederlands satellietinstrument dat zeer nauwkeurige gegevens gaat leveren van onze atmosfeer. Na zijn lancering in 2015 levert de spectrometer (van UV tot nabij infrarood) gegevens die ons een beter begrip geven van ons klimaat. Dit maakt maatregelen mogelijk om onze planeet gezond te houden. TROPOMI wordt samen met ESA ontwikkeld in het kader van de ESA GMES Sentinel-5 Precursor (S5P) missie.
Satelliet die atmosferische profielen opmeet - beeld: ESA
In TROPOMI komt het beste uit twee werelden samen. Het instrument is gebaseerd op de successen van SCIAMACHY (op de ESA-satelliet Envisat) en OMI(Op de NASA-satelliet Aura) en garandeert een continue stroom van informatie voor wetenschappelijke studies. TROPOMI’s dagelijkse mondiale metingen met hoge resolutie geven inzicht in luchtvervuiling, broeikasgassen, methaan en het gat in de ozonlaag. Met de tien bij tien kilometer resolutie kan vervuiling direct naar de bron worden herleid. Tegelijkertijd stelt het instrument landen in staat om toe te zien op de naleving van klimaatverdragen, zoals het Montreal Protocol.
Door OMI’s hoge resolutie en grote kijkhoek te combineren met SCIAMACHY’s grote golflengtegebied, kan TROPOMI een ongekende hoeveelheid cruciale informatie verzamelen over de kwetsbare aardatmosfeer. Naar schatting gaat het om zes keer meer atmosferische data dan nu in de hele wereld beschikbaar is.
Samenwerking ESA NSO
ESA heeft in het GMES Space Component programma de Sentinel-5 Precursor (S5P) missie opgenomen om de continuïteit van atmosferische meetgegevens voor klimaatonderzoek en bewaking van de luchtkwaliteit zeker te stellen in het tijdvak 2015-2020. Dan bereiken Sciamachy (Envisat) en OMI (EOS-Aura) naar verwachting hun levenseinde.
In de samenwerking zal ESA het satellietplatform voor de S5P missie laten ontwikkelen. TROPOMI is het enige instrument op de S5P missie.
TROPOMI schema aanbesteding
Het TROPOMI instrument wordt door ESA en NSO gezamenlijk ontwikkeld en bevindt zich in de ontwerpfase. ESA en NSO hebben Dutch Space BV als hoofdaannemer benoemd.
Onder de NSO aanbesteding zal Dutch Space het ontwerp voor de UVN spectrometer en de telescoop door TNO laten uitvoeren en enkele Nederlandse MKB’s inschakelen bij de ontwikkeling, bouw en het testen van TROPOMI.
Onder de ESA aanbesteding zal Dutch Space de instrumentelektronica (inclusief testapparatuur), de SWIR spectrometer, de instrumentkoeler en interface-structuur naar het satellietplatform laten ontwikkelen.
NSO besteedt daarnaast de Nederlandse wetenschappelijke activiteiten aan bij de leidende instituten KNMI en SRON. De TROPOMI softwareontwikkeling voor de gegevensverwerking maakt hier deel van uit.
TROPOMI instrument – credit: TNO
Nederland en TROPOMI
TROPOMI is een Nederlands initiatief, wat ruimte biedt aan specifiek Nederlandse kwaliteiten. SRON en TNO maken het innovatieve ‘immersed grating’ voor dit instrument. De wetenschappelijke leiding is in handen van KNMI en SRON. Het KNMI maakt ook een aantal praktische toepassingen mogelijk: online kaarten van luchtvervuiling, die in Google Earth geïntegreerd kunnen worden en een signalering van vulkaanpluimen ten behoeve van de luchtvaartmaatschappijen.
Immersed grating TROPOMI - credit: TNO
Het NSO is initiator van het project. De Nederlandse ministeries van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Infrastructuur en Milieu en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zijn financiers van het project.
