Gezondheid

Ruimtevaart brengt mensen in een nieuwe omgeving. Het monitort ons klimaat, geeft toegang tot de meest afgelegen plekken in de wereld en maakt laboratoria mogelijk die letterlijk niet van deze wereld zijn. De ruimtevaartindustrie heeft de gezondheidszorg veel te bieden.

Astronaut Suni Williams tests lab-on-a-chip technology onboard the International Space StationLab-op-een-chip technologie is een miniatuurlaboratorium in een microchip die aanvankelijk werd ontwikkeld voor en nog steeds gebruikt wordt door de ruimtevaart. Maar dezelfde technologie biedt ook mogelijkheden voor het medisch testen van kleine menselijke cellen en een 'nanopil' die, eenmaal doorgeslikt, tests ín het lichaam kan doen.

De gezondheid van astronauten is enorm belangrijk. Maar grote controles zijn geen optie in de ruimte. In de negentiger jaren ontwikkelde TNO daarom een draagbaar bloeddruk meetsysteem voor ESA, CNES en NASA. Het systeem vond zijn weg ook naar de aarde, waar meer dan duizend exemplaren werden verkocht aan artsen en ziekenhuizen in de wereld door het Nederlandse bedrijf Finapres Medical Systems.

Vooruitgang in babyecho's is te danken aan Nederlandse ruimtevaarttechnologie. Een computerchip die aanvankelijk werd ontworpen voor een satelliet, heeft nu een plek op aarde gevonden bij het maken van scherpere en betere 2D en 3D beelden van foetussen.

De luchtkwaliteit in onze dampkring heeft niet alleen gevolgen voor onze gezondheid. Het heeft ook invloed op vegetatie en de agrarische sector. Het Nederlandse initiatief SmogProg gebruikt satellietgegevens van atmosferische instrumenten om de luchtkwaliteit in Nederland inzichtelijk te maken. En Temis is een project, geleid door Nederland, dat satellietgegevens over luchtkwaliteit dagelijks online beschikbaar maakt. 

UV measurements from space - image: KNMI

Zonlicht is van levensbelang voor mensen, ons voedsel en de planeet waar we op leven. Toch kan het soms ook schadelijk zijn. UV straling kan je huid verbranden en soms zelfs huidkanker opleveren. Tenzij we kunnen anticiperen door precies te weten waarom, waar en wanneer UV straling zich voordoet. UV straling wordt gemonitord vanuit de ruimte. De gegevens worden geanalyseerd en daarna dagelijks online beschikbaar gemaakt door het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI). De materialen die astronauten beschermen tegen UV straling tijdens ruimtewandelingen, beschermen ook patiënten met XP, een zeldzame ziekte waarbij mensen overgevoelig zijn voor zonlicht.

De gezondheid van astronauten in een baan rond de aarde, op de maan of op Mars moet goed in de gaten gehouden worden. Op dezelfde manier is tele-medicine, een vorm van gezondheidszorg op afstand, heel handig op aarde. Een Nederlands bedrijf heeft ruimtevaarttechnologie gebruikt voor een nieuwe iPhone Telemedicine applicatie. Daarmee kunnen artsen hun patiënten overal ter wereld live in de gaten houden en adviseren als dat nodig is.